امام جعفر صادق (ع): چون خدا خیر بنده‌ای را خواهد او را نسبت به دنیا بی‌رغبت و نسبت به دین، دانشمند کند و به دنیا بینایش سازد و به هر که این خصلت‌ها داده شود خیر دنیا و آخرت داده شده است. [اصول کافی، ج 3، ص 196]       
کد خبر: 2848
تعداد نظرات: ۰ نظر
تاریخ انتشار: ۷ فروردین ۱۳۹۴ - ۲۳:۳۰
نصرالله شفیعی

نگاهی به بزرگترین رویداد فرهنگی استان بوشهر

 

شاید یکی از سخت ترین فعالیت ها، فعالیت های فرهنگی باشد. دلیلش هم این است که فعالیت های فرهنگی از یک طرف پرهزینه است و از سویی دیگر دغدغه ی مخاطب دارد. بر فرض که هزینه های یک فعالیت فرهنگی تأمین شود دغدغه ی اصلی دست اندرکاران، مجریان، پدیدآورندگان این است که این فعالیت از سوی مردم چگونه مورد استقبال خواهد گرفت. بزرگترین هنر یک هنرمند و یک اثر هنری و فرهنگی آن است که بتواند به خوبی با مخاطب خود ارتباط برقرار کند و مخاطب را جذب نماید. اگر آثار فرهنگی و هنری به چنین موفقیتی دست پیدا کنند، این برای تولیدکنندگان اثر بهترین و ارزشمندترین و افتخار آمیزترین موفقیت خواهد بود.

نگارنده به عنوان کسی که سال ها دغدغه ی فرهنگی دارد و حداقل به مدت پنج سال مدیریت دستگاه فرهنگی استان را برعهده داشته و با اهالی فرهنگ و هنر به طور مستقیم و مداوم سروکار داشته است. همواره موضوع پردغدغه این بوده که چه باید کرد تا یک اثر هنری و فرهنگی بتواند با مخاطب خود به خوبی ارتباط برقرار کند و یکی از مشکلات آثار هنری خصوصاً در عرصه ی تئاتر همین بوده است. یعنی بحران مخاطب، بارها و بارها جشنواره های مختلف تئاتر در سطوح منطقه ای و استانی برگزار کردیم. تبلیغات فراوان می کردیم ولی همواره از نبود یا کمبود تماشاگر تئاتر نگران بودیم. همواره به هنرمندان می گفتم راز موفقیت شما این است که مخاطب خود را بشناسید، با دغدغه های آن ها آشنا شوید. نیازهای روحی و فکری آن ها را درک کنید و به گونه ای اثر خود را تولید کنید که مورد قبول مخاطب واقع شود. اگر به چنین موقعیتی رسیدید اثر شما مورد استقبال قرار می گیرد و گرنه فقط مخاطب آثارتان خودتان هستید و دوستانتان. این را که می گویم به معنای عوام زدگی هم نیست که اثر هنری در حد حداقلی ارائه شود و محتوا فدای خواسته های سطحی و عوام گرایانه گردد. خیر، اگر هنرمند در این وادی هم قرار گرفت باز هم به خطا رفته و آثارش کم مایه ضعیف و غیر تأثیر گذار خواهد بود.

مشکل عمده هنرمندان ما این است که اثر هنری خود را در فضای ذهنی که خود در آن قرار دارند تولید می کنند. یعنی خود را مخاطب قرار می دهند و برای خود می نویسند و برای خود فعالیت هنری می کنند و چون این هنرمند نتوانسته به درون مردم و خواسته ها و روحیات و خلقیات آن ها به درستی راه پیدا گند اثری را ارائه می دهد که مردم بدان توجهی نمی کنند.

این مقدمه نسبتاً طولانی را نوشتم تا اشاره ای به اجرای نمایش «فصل شیدایی» در شهر بوشهر به مدت ده شب داشته باشم.

نمایش «فصل شیدایی» داستان سرنوشت انسان است. از آغاز تاریخ تا زمان ظهور منجی عالم بشریت. در مدت زمانی قریب دو ساعت و نیم در فضایی باز و با استفاده از امکانات سمعی و بصری و به کارگیری تجهیزات و دکورهایی متناسب با صحنه های مختلف تاریخی .

این نمایش در دورترین نقطه ی مکانی شهر بوشهر یعنی پارک لیان برگزار گردید. خیلی از افراد برای اولین بار بود که به این منطقه می رفتند، آن هم در شب که بخشی از مسافت تاریک و ناآشنا بود. تبلیغات صورت گرفته، بخصوص معرفی محتوا و نحوه ی اجرا نمایش کمتر از آن چیزی بود که می بایست صورت بگیرد. به جز چند رسانه ی ارزشی که دغدغه ی چنین فعالیت های هنری فاخر را دارند اثری از تبلیغات در رسانه های اصلاح طلب استان برای این فعالیت بزرگ هنری وجود نداشت. دستگاه های متولی فرهنگی و هنری نقشی در برگزاری یا تبلیغ و معرفی این اثر هنری نداشتند. دستگاه های اجرایی دولتی نیز که می توانستند با امکانات خود زمینه ی حضور بیشتر مردم را فراهم کنند از میدان بیرون بودند.

اولین شب اجرا در حالی که حدود سه هزار صندلی چیده شده بود به گفته ی دست اندرکاران حدود هشتصد نفر برای نماشای این نمایش آمده بودند هر چند که تعداد 800 نفر برای تماشای یک نمایش، رقم ایده آلی است ولی برای دست اندرکاران این نمایش قابل قبول نبود. از شب دوم دیگر نیازی به تبلیغات رسانه ها یا نصب بیلبورد و اقلام تبلیغاتی نبود. هشتصد نفر تبدیل به هشتصد رسانه گردیدند تا با تمام توان آنچه را که با تمام وجود دیده بودند و با دل و جان نوش کرده بودند به اطلاع دیگران برسانند و ناگهان در شب های بعد مجریان و دست اندرکاران با هجوم مردم روبرو شدند. نه کسی منتظر خط واحد ماند و نه منتظر سایر وسایل نقلیه ای که مجانی او را به محل اجرا برساند. هر کس با هر چه که در اختیار داشت راهی پارک لیان شد تا حماسه ی حضور را در کنار حماسه هنر تجربه کند. شب های آخر به گفته ی دست اندرکاران تعداد تماشاگران به حدود هفت هزار نفر هم می رسید. متولیان نمایش بارها و بارها از مردمی که با علاقه برای چندمین بار به تماشای نمایش می آمدند از آن ها می خواستند که دیگر نیایند و این فرصت را به کسان دیگر بدهند که در هوای سرد و تاریک پارک لیان به دنبال یک صندلی خالی بودند تا بتوانند به مدت دو ساعت و نیم یک نمایش را به تماشا بنشینند. همین چند شب اجرای نمایش کافی بود تا آوازه ی آن در سراسر استان پیچیده شود و افراد زیادی با وسیله ی نقلیه شخصی یا با وسایل نقلیه عمومی و ده ها کیلو متر را طی می کردند تا به تماشای این تئاتر بیایند.

این ده روز حداکثر فرصتی بود که در اختیار استان بوشهر قرار گرفت. مطمئناً اگر اجرای نمایش تا 10 روز دیگر نیز ادامه پیدا می کرد همچنان مورد استقبال مردم قرار می گرفت.

به راستی رمز این همه استقبال شگفت انگیز چه بود؟ همه ی پاسخ در مقدمه داده شد. این نمایشی، نمایش مذهبی، حماسی و تاریخی بود که با ابزار هنر، هنرمندانه اجرا گردید. و همان طور که اشاره شد پاسخی بود به خواسته ها و دغدغه های مردم، مردمی که ایمان و اعتقاد به اسلام، انقلاب و اهل بیت ویژگی جدایی ناپذیر آن هاست.

استقبال وسیع و بی سابقه مردم از این نمایش پیام بزرگی برای همه هنرمندان خصوصاً هنرمندان نمایش دارد که بیشتر به درون مردم راه پیدا کنند و بیشتر با مردم آشنا شوند در پیوندی همیشگی با مردم، برای آن ها بنویسند و برای آن ها نقش آفرینی کنند.

من نمی دانم آیا انجمن هنرهای نمایشی استان و اعضای سایر گروه ها و انجمن های نمایشی به تماشای این نمایش رفتند؟ چه خوب است که نقد و بررسی این نمایش جزء برنامه های آتی ها آن ها باشد. ای کاش انجمن های هنرهای نمایشی نیز در کنار سایر فعالیت هایشان به تبلیغ این نمایش می پرداختند و به اعضا و هنرمندان خود توصیه می کردند که حتماً این نمایش را تماشا کنند.

ای کاش متولیان دستگاه های فرهنگی نیز همین گونه عمل می کردند استقبال وسیع مردم از این نمایش و اثر شگفت انگیز هنری نشان داد که جامعه ما سخت به هنر نیاز دارد. هنر متعهد، هنر تأثیر گذار، هنر هدفمند هنر بومی، هنر ایرانی، هنری که با مردم باشد و برای مردم باشد.

نویسنده در این مقال فقط به جذابیت این نمایش و استقبال مردم از آن پرداخت، نقد و بررسی و تحلیل و تجزیه ی فنی آن وبررسی نقاط قوت و عناصر هنری به کار گرفته در آن و همچنین نقاط ضعف آن به عهده ی اهل فن است که ان شاء الله امید است در محافل هنری صورت پذیرد.

در پایان از همه عوامل این کار فرهنگی بزرگ اعم از بازیگران، کارگردانان و تمامی عواملی که با تلاش شبانه روزی زمینه ساز اجرای شور انگیز این همایش شدند تقدیر و تشکر می شود.

 


فرستادن دیدگاه