امام جعفر صادق (ع): چون خدا خیر بنده‌ای را خواهد او را نسبت به دنیا بی‌رغبت و نسبت به دین، دانشمند کند و به دنیا بینایش سازد و به هر که این خصلت‌ها داده شود خیر دنیا و آخرت داده شده است. [اصول کافی، ج 3، ص 196]       
کد خبر: 3203
تعداد نظرات: ۰ نظر
تاریخ انتشار: ۱۰ تیر ۱۳۹۴ - ۱۳:۰۰
گزارش؛

تفاوت روزه‌داری ما با فلسفه روزه‌داری

به گزارش دریای جنوب؛ در فرهنگ غنی و کهن ایران میهمان حبیب خدا است و در اسلام نیز سفارش بسیاری بر تکریم میهمان از سوی میزبان شده است حال این‌که سالی یک ‌بار فرصتی برای میهمانی در خانه بهترین میزبان فراهم‌ شده فرصتی است که باید غنیمت شمرده شود.

”در طول زندگی شما نسیم‌ هایی از سوی پروردگارتان می ‌وزد، آگاه باشید که خود را در معرض آن‌ها قرار دهید، باشد که چنین نسیمی سبب شود برای همیشه بدبختی از شما دور ماند.” و این کلامی است نورانی از رسول مهربانی‌ ها و ماه رمضان ماهی جاری از این نسیم است آن ‌قدر که حتی خواب روزه‌ دار هم عبادت است و فرشتگان به ثبت اجرش مشغول.

زندگی آنگاه صورت واقعی به خود می ‌گیرد که همه‌چیز در راستای تقرب به خدا و قدسی شدن باشد و از این طریق فعالیت‌های انسان جای خود را می‌یابند و انسان از پوچی رها می‌شود.

خداوند متعال فلسفه خلقت را بندگی معرفی می ‌کند و ماه رمضان فرصت مناسبی برای بندگی به معنای حقیقی است.

رمضان و روزه از لفظ تا مفهوم

در فرهنگ لغت فارسی از جمله فرهنگ لغت دهخدا، معین و عمید؛ واژه رمضان به معنای ماه نهم از سال قمری، ماه روزه، ماه صیام،  رمضان المبارک و ماه مبارک به کار رفته است. در فرهنگ لغت دهخدا نیز رمضان را به عنوان سنگ گرم تشریح شده است که از سنگ گرم پای روندگان می سوزد و شاید که به وقت وضع این اسم ماه صیام در شدت گرما باشد و یا ماخوذ است که «رمض» به معنی سوختن است چون صیام گناهان را می سوزاند.

واژه روزه نیز در این فرهنگ لغات به معنی خودداری از خوردن و آشامیدن و سایر اعمالی که برای روزه دار منع شده از اذان صبح تا غروب.

دیگر اینکه این ماه روزه برای مسلمانان است و در لغت قدیم نام آن «ناتق» بوده است و به نام های ماه مبارک، شهرالله و شهر رمضان در این فرهنگ لغت به کار رفته است.

مفهوم رمضان

در توصیف ماه مبارک رمضان از آن به عنوان ماه نزول قرآن، ماه بیداری و تزکیه نفس، ماه زدودن شهوات پست حیوانی، ماه استقامت و پایداری،  ماه انس گرفتن با قرآن، ماه آزمایش و امتحان، ماه بیداری دل های خفته و ماه بیداری روح از قفس تن و بسیاری اوصاف دیگر یاد شده است و در مجموع تمام این تعاریف یک نکته بسیار پررنگ جلوه می کند و ان اینکه این ماه، ماه پرواز برای رسیدن به آسمان هفتم عشق و زنده کردن صداقت و پاکدامنی است.

این ماه فرصتی است تا انسان های معتقد به اسلا م ناب آمادگی لازم برای رسیدن به قرب الهی خود را در معرض آزمایش های الهی قرار دهد.

مفهوم روزه

در دین مبین اسلام انسان روزه دار همواره مکلف به رعایت اموری است که در صورت تخطی از این اصول و احکام روزه باطل می شود.

باز داشتن چشم، گوش، زبان، عقل و در مجموع کلیه جوارح انسان از امورات غیرشرعی و قانونی که در چارچوب دین مبین اسلام است و فرد روزه دار باید بر دوری از این محرمات توجه و تاکید داشته باشد اما آنچه در این ماه روزه را روزه واقعی و مقبول درگاه باریتعالی می کند مبارزه با ترفندهای شیطانی و غیرانسانی است که در کنار پرهیز از تناول و آشامیدن معنا پیدا می کند.

ماه رمضان و سفره های افطاری و سحری

ماه مبارک رمضان در میان مسلمانان از ماه های عزیزی است که در شهرها و حتی کشورهای مختلف دارای رسم و رسوماتی خاص شده است. پس از ساعت ها تشنگی و گرسنگی یکی از نشاط آورترین لحظه ها چیدن سفرهای افطاری و انتظار خانواده های روزه دار گرد سفره افطار است.

شله زرد، حلوا، آش، خرما، نان و پنیر و گردو و انواع و اقسام غذاها زینت بخش سفره های رنگین افطار امروز شده است. اگر چه این سفره رنگین چشم نواز است اما در بیان فلسفه روزه گرفتن آمده است که روزه دارى فرصتی است تا در سایه آن، انسان بتواند از هرگونه فساد و بیمارى مصون بماند، بیماری اسراف، درک فقرا و مستضعفان جامعه، پرهیز از خلقیات و رفتارهای مذموم. این ها همه مسائلی است که در ماه مبارک رمضان انسان با روزه داری و تحمل گرسنگی و تشنگی به تفکر وا می دارد تا به این وسیله به تقوا نزدیکتر شود.

اما آنچه شاید امروزه دامنگیر سفره های افطاری شده اسراف و زیاده روی و ترویج تجمل گرایی باشد. مسئله ای که همواره مورد توجه اولیاء الهی بوده و بر آن تاکید کرده اند.

امام صادق(ع) نیز در روایتی فرموده اند: «انسان مؤمن اسراف و زیاده روی نمی کند بلکه میانه روی را پیشۀ خود می سازد»

مولانا نیز می گوید:

این دهـان بستی دهانی باز شــد               کو خورنده‌ی لقمه‌های راز شـــد

لب فـرو بند از طعام و از شراب                سوی خوان آسمــانی کن شتاب

یکی از تفاوت‌های عمده ضیافت الهی با ضیافت مردمی در این است که در ضیافتی که از جانب مردم صورت می گیرد محور؛ دعوت بسوی طعام است و بهره بردن از آنچه هست. اما در ضیافت الهی محور، تقوی و ریاضت و مبارزه نفسانی با شهوات و امیال شیطانی است که از جمله ویژگی های آن، بودن و نخوردن و قدرت داشتن و گناه نکردن و بر خواهش های دل «نه» گفتن است که تسلط بر نفس را تقویت می کند و بدون این هم نمی توان به وارستگی از خود و رسیدن به قرب الی الله رسید.

در واقع ماه مبارک رمضان، فرصتی برای هجرت درونی است در راستای سیر در دنیای باطن و فرصتی برای مرور نفسانیات و اخلاقیات.

اما آنچه در سال های اخیر با آن موجهیم، مشاهده گرایش مردم به برپایی سفره های رنگینی است که شاید با اصالت روزه داری که همان ساده زیستی، بودن به یاد گرسنگان و محرومان است منافات داشته باشد. به طوری که بسیاری از خانواده ها حتی خانواده های نه چندان متول در تهیه اقلام مورد نیاز خود برای این ماه مبارک به مراتب هزینه ای بیش از دیگر ماه های سال را متحمل می شوند. در این میان نیز هستند افراد سودجویی که از این فرصت سواستفاده می کنند و اقدام به گران فروشی می کنند. این مسئله که خود معضلی است که این روزها خانواده های زیادی را در برگرفته است و می توان گفت همین مسئله به عنوان یکی از مهمترین مصادیق اسراف می تواند از حظ معنوی این ماه بکاهد.

چرا که در فرهنگ اسلامی اسراف همواره مذموم بوده است و در ماه رمضان که ماه دوری از بدی ها است بیش از پیش باید مورد توجه قرار گیرد و از آن پرهیز شود.

مساوات و برابری اثر مهم روزه داری

آیت الله سیدمحمد واعظ موسوی با اشاره به آثار و ابعاد مختلف روزه داری در ماه مبارک رمضان می گوید: روزه فریضه ای است که آثار تربیتی، اجتماعی و بهداشتی فراوانی برای فرد روزه دار به همراه دارد از جمله اینکه به فرد روزه دار درس مساوات و برابری به عنوان مهمترین اثر اجتماعی روزه می دهد.

عضو مجلس خبرگان رهبری با تاکید براینکه گرفتن روزه سبب تلطیف روح می شود، می افزاید: اجتناب از خوردن و آشامیدن مرحله اول روزه است و فرد روزه دار دراین زمان طولانی ۱۷ ساعت و تنها برای اطاعت فرمان حق و اینکه خود را در ردیف گرسنگان قرار دهند و از خوردن و نوشیدن اجتناب می‌ کند.

به اعتقاد وی بودن در ردیف گرسنگان و مستمندان می‌تواند آثار اجتماعی بزرگی برای همیشه در زندگی انسان  داشته باشدمشروط بر اینکه به هنگام سحر و افطار که زمینه برای خوردنی و آشامیدنی‌ها فراهم‌شده است فرد روزه‌دار با استفاده از اسراف عامل انحراف از دین را برای خود فراهم نکند.

این عضو مجلس خبرگان رهبری  می گوید: روزه تنها بستن دهان در طول روز نیست، روزه آداب و شرایطی دارد که ازجمله آن رعایت اعتدال در خوردن و آشامیدن و استفاده از نعمت‌های الهی است.

 دانشجونیوز


فرستادن دیدگاه