امام جعفر صادق (ع): چون خدا خیر بنده‌ای را خواهد او را نسبت به دنیا بی‌رغبت و نسبت به دین، دانشمند کند و به دنیا بینایش سازد و به هر که این خصلت‌ها داده شود خیر دنیا و آخرت داده شده است. [اصول کافی، ج 3، ص 196]       
کد خبر: 3434
تعداد نظرات: ۰ نظر
تاریخ انتشار: ۲۵ مرداد ۱۳۹۴ - ۱۳:۱۸

آیت الله حسینی بوشهری: فقیه مردمی، یار رهبری

سجاد واعظی

سخن گفتن از شخصیتی همچون آیت الله حسینی بوشهری هم سخت است و هم آسان. آسان از این رو که بسیاری از مردم جامعه این شخصیت محبوب و مردمی را می شناسند و به وی احترام می گذارند و با نام و چهره وی آشنا هستند. اما سخت است زیرا بنظر نگارنده، این مرد بزرگ حتی در زادگاه خود استان زیبای بوشهر غریب و مظلوم است و بسیاری از جنبه های شخصیتی ایشان و اندیشه های مترقی فقهی،کلامی،اجتماعی و عرفانی وی بخوبی تبیین و ایضاح نشده است و بسیاری از مردم از این منظر او را نمی شناسند. خود معظم له هیچگاه در صدد شناساندن خود نبوده و ما حوزویان استان بوشهر نیز در این باره بسیار کوتاهی کرده ایم.

آیت الله سید هاشم حسینی بوشهری، فرزند “سید محمد” در سال 1335، در “بُردِخون”‌ دشتی در استان بوشهر متولد شد. پدرش، “سید محمد”، از روحانیون آن منطقه و مورد اعتماد مردم بود و به حل منازعه و رتق و فتق امور می‌پرداخت.مادر او نیز خود دختر عالمی‌ فرزانه‌ بود و در شکل‌گیری‌ شخصیت‌ آیت الله‌‌ حسینی‌ بوشهری‌ نقش‌ بسزایی‌ ایفا می‌کرد.وی پس از اتمام تحصیلات دورهٔ ابتدایی برای فراگیری علوم اسلامی به قم عزیمت کرد. از جمله اساتید وی می‌توان به “آیت الله العظمی گلپایگانی”، “آیت الله فاضل لنکرانی”، “آیت الله مکارم شیرازی”، “آیت الله ستوده”‌ ،”آیت الله میرزا محسن دوزدوزانی”‌ ،”آیت الله تبریزی”،”آیت الله میرزا هاشم آملی لاریجانی”‌ ، “علامه ذوفنون حسن زاده آملی”‌ و “آیت الله انصاری شیرازی”، “آیت الله وحید خراسانی”و … اشاره کرد. ریاست حوزه علمیه قم و عضویت در مجلس خبرگان رهبری به عنوان نماینده بوشهر در کارنامه سیاسی وی دیده می‌شود.

ازآثار و کتاب های ارزشمندِ آیت الله حسینی بوشهری نماینده مردم استان بوشهر در مجلس خبرگان رهبری و امام جمعه قم ، می توان به ادب نامه پارسایان و حدیث ایمان اشاره نمود. ادب نامه پارسایان، در 12 بخش و 29 فصل به ویژگی های عبادالرحمن در قرآن کریم می پردازد و حدیث ایمان در 13 بخش تخصصی به عنوان کارکردهای ایمان در عرصه زندگی منتشر شده است.مباحث این دو کتاب دریافتی است از بیانات حضرت آیت الله حاج سید هاشم حسینی بوشهری که در سالیان متمادی در مجالس اهلبیت(ع)ارائه کرده و در مجموعه هایی به رشته تحریر در آورده اند که با همکاری گروه ویژه پژوهشگران بازنویسی شده و به رشته تحریر در آمده است. برخی از دیگر نوشته ها و آثار ایشان عبارتند از : شرحی بر کتاب اجتهاد و تقلید عروه الوثقی، شرح عربی بر کتاب اصول فقه، تقریرات دروس فقه و اصول، برگ‌هایی از دفتر عاشورا رهیافتی به شناخت قیام امام حسین ، تبارنامه نور و ظلمت پژوهشی در عوامل هدایت و گمراهی ،روز بازگشت (نقش باور به معاد در زندگی فردی و اجتماعی)،…

بخشی از مسوولیت های ایشان در طول حیات پربرکتش عبارت است از:رییس هیئت مدیره مرکز جهانی علوم اسلامی، مدیریت مدارس علمیه حجتیه، رسالت و مدرسه حضرت آیت الله گلپایگانی، مدیر حوزهعلمیهقم، امامت جمعه قم،ریاست ممتد مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه قم طی 5 دوره، نایب رئیس و عضو هیأت امنای مرکز جهانی علوم اسلامی و سازمان حوزه‌ها و مدارس خارج از کشور، نماینده مجلس خبرگان رهبری در دوره 4 از استان بوشهر و ….

وی هم اکنون نیز عهده دار ریاست حوزه علمیه قم می باشند. و این برای هر طلبه و روحانی بوشهری افتخار بزرگی است که یک شخصیت برجسته روحانی از آب و خاک استان بوشهر چنین مسوولیت بزرگی را عهده دار است. به عنوان ذکر خاطره عرض می کنم ، نگارنده جهت تبلیغ و تدریس و برخی آزمون ها و یا اجرای محافل قرآنی به بسیاری از حوزه های علمیه سراسر کشور رفته ام و معمولا نخستین پرسش طلاب و روحانیون آن حوزه ها و نخستین جمله ای که با آن جمله با بنده ارتباط برقرار می کردند، درباره آقای حسینی بوشهری و جایگاه علمی و اجتماعی ایشان بوده است.

مرکز پاسخگویی به سؤالات دینی “انوار طاها” با توجه به ضرورت صیانت از هویت و سلامت عقیدتی مردم و با هدف ترویج معارف مکتب اهل بیت(ع)، در بخش‌های احکام شرعی، اعتقادات، تفسیر، تاریخ و مشاوره،توسط آیت الله حسینی بوشهری تأسیس و تحت اشراف وی راه اندازی گردید.

وی با توجه به علاقه خاص به امر تدریس از همان سال های آغازین حضور در حوزه، بارها دروس “مقدمات”‌، “شرح لمعه”‌، “رسائل”‌، “مکاسب”‌، “کفایه” و بخش‌هایی از “عروه‌الوثقی” را تدریس کرد. و هم اکنون نیز در سطوح عالی علمی در مقطع خارج فقه و اصول و تفسیر قرآن و اخلاق، دانش پژوهان و طلاب از محضر وی مستفید و مستفیض می شوند.

از ویژگی های خوب ایشان، اخلاق و حسن خلق و خوش رفتاری و تواضع و فروتنی فوق العاده در برخورد با مخاطبان است . این ویژگی را فراوان از ایشان مشاهده نموده ام. انصاف و تقوای علمی و عملی و گفتاری و دوری از افراط و تفریط از ایشان یک شخصیت معتدل ، جذاب و دوست داشتنی ساخته است.

در بخش پایانی این مقاله نگاهی کوتاه و گذرا به برخی گفتارها و اندیشه های آیت الله سیدهاشم حسینی بوشهری در زمینه های گوناگون می شود.این مطالب و سرفصل ها خلاصه و چکیده ای از گفتارهای معظم له در زمینه های مختلف می باشد. قطعا در یک یادداشت کوتاه نمی توان به همه جنبه های گسترده این مرد بزرگ پرداخت و از این بابت از محضر همه دانش پژوهان عذر می خواهم:

مهدویت، زمینه سازی ظهور برنامه استراتژیک جامعه جهانی

مقصود از زمینه سازی یعنی طراحی راهبردها و راهکارها برای دستیابی به جامعه منتظر است.مهدویت تنها آرمان شیعه نیست بلکه زمینه سازی ظهور برنامه استراتژیک جامعه جهانی است، لذا رسالت حوزه‌های علمیه ما منحصر به داخل ایران اسلامی نمی‌شود بلکه این رسالت فرامنطقه ای و فراملی است و باید در تدارک حرکت عظیم ظهور تلاش‌هایی صورت گیرد. در کنار نخبگان و فرهیختگان و دانشگاهیان، علما و روحانیت در تربیت انسان‌های زمینه ساز نقش کلیدی دارند که روایات ما نیز بر این مسئله تاکید دارد. نقش اصلی عالمان دینی مرزبانی است. علمای شیعه باید با خرافات، تهاجم فرهنگی و… مبارزه کنند و با گسترش علم به تربیت نسل معتقد و صبور و صالح بپردازند، همچنان که علمای گذشته چنین بودند.

دستگیری از محرومان و رفع مشکلات آنان

همدردی با نیازمندان و محرومان از ویژگی‌های مومنان و مورد تأکید دین مبین اسلام است. انسان باید روحیه گذشت و ایثار را در خود احیا کند و در راستای حل مشکلات دیگران از هیچ گونه کوششی دریغ نورزد و امروز جامعه ما به این روحیه نیازمند است.مسلمان برادر مسلمان و چشم و آیینه تمام نمای همدیگر هستند و این روحیه امروز باید در جامعه اسلامی پابرجا باشد.

خون پاک شهدا

پایداری و ایستادگی و سربلندی و پیشرفت و عزت ما از برکت خون‌های پاک شهدا است.

اگر امروز همچنان در برابر استکبار مبارزه می‌کنیم و پایدار ایستاده‌ایم، این‌ها را همه مدیون خون‌های شهدا هستیم، این نه تملق، نه تعارف و نه شعار است، ثمره خون شهدا موجب استقامت ما است.

نماز جمعه، کانون وحدت، انسجام و یکپارچکی امت اسلام

نماز جمعه، کانون وحدت، انسجام و یکپارچکی امت اسلام بوده و نباید محل بیان مسائل تفرقه انگیز و کانون تفرقه قرار گیرد.«ارتباط با نسل جوان»، «ارتباط ائمه جمعه با امامان جماعت مساجد»، «ارتباط با بدنه جامعه»، «تعامل با آموزش و پرورش» و «ارتباط با بدنه ادارات و سازمان ها» از جمله مسائلی است که می توانند به بهبود کیفیت بخشی در نماز جمعه کمک کند.تریبون نماز جمعه جای بیان مسائل تفرقه افکن نیست.

حوزه جای بطالت، کسالت،‌ تنبلی و بی‌حالی نیست.

طلاب علوم دینی باید سطح دانش خود را افزایش دهند، چون حوزه علمیه جای بطالت، کسالت، ‌تنبلی و بی‌حالی نیست.علم و اخلاق باید در کنار هم باشند تا کار طلاب علوم دینی سودمند واقع شود.

مفید و تاثیرگذار بودن از نظر علمی، توجه جدی به رشد و ارتقای بعد اخلاقی و تربیتی، زمان شناسی، مغتنم دانستن زمان و فرصت‌ها و تبلیغ در کنار تحصیل از کلیدهای موفقیت طلاب محسوب می‌شود. طلابی که در دوران تحصیل، نه منبری رفته باشند و نه با مردم مواجه و انس داشته باشند، علم آموزی آنها هیچ سودی برای دیگران نخواهد داشت. تسلط به زبان‌های خارجی را از ملزومات حوزه امروز دانست و از طلاب علوم دینی خواست با تعیین سازوکار مناسب و تدبیر، پاسخگوی نیاز روز جامعه و مردم باشند.

نقش تأمین اجتماعی در کاهش دغدغه‌های مردم

تأمین اجتماعی در کشور، منشأ خیرات و برکات بسیاری در بخش بیمه و درمان است؛ اگر بیمه و درمان کارکرد مناسبی در کشور داشته باشد بخش قابل توجهی از دغدغه‌های جامعه و مردم برطرف خواهد شد.

امام علی(ع) فرمودند که هر کسی باید در حد توان خود مسوولیت پذیر باشند؛ توانمندی‌ها ملاک مسئولیت پذیری است که این مسوولیت پذیری باید امینانه باشد؛ در واقع مسوولین و کسانی که نان آور و کارگر هستند در مقام مجاهد هستند.باید به شکلی فعالیت‌های درمانی در قم انجام شود که مردم کشور بگویند که برای درمان معنوی و جسمی باید به قم مقدس رفت و در آنجا درمان شد.

ایستادگی انسان‌های آزاده در مقابل ظالمان وحمایت از مظلومان عالم

تمام مردم آزادی‌خواه دنیا وظیفه دارند ضمن اعلام انزجار از ظلم ظالمان و جنایتکاران، از مظلومان حمایت کنند.

وحدت و ایجاد ارتباط بین العلمایی در جهان اسلام

به هر اندازه که ارتباط علمای شیعه و سنی و شخصیت های تأثیرگذار در دنیای اسلام بیشتر باشد دشمنان ناکام تر و اعتلای اسلام نیز بیشتر خواهد بود.ارتباطات ما در سطوح مختلف علمی و حوزوی زمینه ساز همدلی و تبادل اندیشه خواهد شد و در سایه آن، دیگر دشمنان چیزی برای عرضه واختلاف افکنی ندارند.حوزه علمیه باید برای خود یک دیپلماسی علمی و حوزوی تعریف و ارتباطات خود را با دنیا گسترده نماید.

توصیه به مرکز پژوهش‌های اسلامی صداوسیما

انتظار داریم مرکز پژوهش‌های اسلامی صداوسیما به عنوان فیلتر سلامت برای تولیدات رسانه ملی عمل کند و ایرادات تولیدات صداوسیما را قبل از پخش، برطرف کند.نقدهای علمای حوزه از برنامه‌های صداوسیما به معنای نادیده گرفتن نقاط قوت این رسانه نیست. بر کسی پوشیده نیست که صداوسیما در زمان حساس به یاری نظام و انقلاب اسلامی آمده . به همین دلیل معتقدیم که تولیدات رسانه ملی باید منطبق با معیارهای دینی و انقلابی باشد.حوزه علمیه در تامین نیازهای رسانه ملی پای کار است و برای تولید محتوای سالم آماده همکاری با این رسانه است.

شکست مدیریت‌هایی که اعتماد عمومی در جامعه ایجاد نکند

در هر عرصه‌ای که بخواهیم به موفقیت برسیم باید به صورت جهادی وارد عمل شویم و کار برای رضای خدا و همراه با ایثار و از خودگذشتگی باشد.ملت ایران با جهاد خود در دوران دفاع مقدس به خوبی مقابل کفر ایستادند و اجازه ندادند که کسی به این آب و خاک دست‌درازی کند.از مهمترین شاخص‌های مدیریت و فرهنگ جهادی می‌توان به انعطاف‌پذیری، دین‌مداری و ولایت‌مداری، اعتماد متقابل در همه سطوح، توجه به نیرو و کرامت انسانی و مدیریت قناعت اشاره کرد.اسراف به عنوان یکی از مهمترین مشکلات جامعه ما محسب می‌شود و در این راستا باید مدیریت قناعت را در دستور کار داشته باشیم.از مهمترین آسیب‌های مدیریت جهادی می‌توانیم به نفوذ فرصت‌طلبان در مسئولیت‌ها، بی‌توجهی به نقش ولایی، ضعف در برنامه‌های نظارتی و همچنین نفوذ اندیشه‌های نفسانی اشاره کرد.مدیری که پایبند به اصول الهی و اخلاقی نباشد، مدیریت جهادی در آن نیست.از ویژگی‌های مدیریت جهادی می‌توان به عدم برخورد ابزاری و حساسیت به مشکلات نیروی انسانی و توجه به افزایش دانش و مهارت اشاره کرد.

توصیه به نشریات حوزوی

در برخی نشریات حوزوی از عناوین دانشگاهی برای فضلای حوزه علمیه استفاده می‌شود که ما این را بر نمی‌تابیم.نیازسنجی و شناخت مخاطب لازمه موفقیت و کار نشریات حوزوی است.

امام خمینی

امام راحل ظلم ستیزی و عزت طلبی را برای ما به ارمغان آوردند و عزت طلبی و ظلم ستیزی که امروز مطرح است از آموزه‌های ایشان است.امام خمینی(ره) در اوج اخلاص قرار داشتند و به تعبیر پیامبر اکرم(ص) که فرمود مراتب مومنین به وسیله اخلاص مشخص می‌شود؛ ایشان نیز در مرتبه بالایی از اخلاص در عمل قرار داشتند.در قرآن کریم آمده است کسانی که در راه خداوند تلاش و جهاد می‌کنند، زمینه‌هایی برای حمایت‌ از آنان فراهم می‌شود، چرا که در مسیر الهی تلاش کردند.اقدامات امام خمینی(ره) از دوران تحصیل در حوزه علمیه تا پایان عمرشان همواره برای رضای الهی بود و این اخلاص است که انسان را رشد می‌دهد و جهانی می‌کند.رمز موفقیت و پیروزی امام راحل اخلاص بود.توکل امام نیز همواره در زندگی ایشان برجسته بود و امام معتقد بودند که خداوند متعال بزرگترین تکیه گاه انسان است.امام راحل بسیار ساده زیست بود و زاهدانه زندگی می‌کرد.امام راحل بسیار ساده زیست بود و زاهدانه زندگی می‌کرد. ایشان هیچ وقت نگران نبودند که مردم با وی همراهی می‌کنند یا خیر؛ در حالی که بسیاری از رهبران سیاسی از این موضوع ابراز نگرانی داشتند که نکند مردم از حمایت آنها دست بردارند؛ اما امام راحل چون در بین مردم زندگی می‌کرد از این بابت نگرانی نداشت.

رهبر معظم انقلاب، خلف صالح امام

اگر کسی امروز می‌خواهد تبعیت خود را با امام به اثبات برساند باید راه رهبری را ادامه دهد؛ چرا که ایشان امروز چراغ فروزان راه همگان است.امروز بعد از ۳۶ سال و عبور از گردنه‌های مختلف می‌توانیم اذعان کنیم راه انقلاب تغییر نکرده و خطوط ترسیمی از سوی رهبر معظم انقلاب؛ همان دغدغه‌ها و بیانات امام راحل است.باید شکرگذار وجود این رهبر سیاستمدار، دور اندیش و با بصیرت باشیم.ایران اسلامی امروز به خاطر وجود رهبر معظم انقلاب به یک جزیره‌ای امن و نمونه‌ای برای سایر کشورهای مقاوم تبدیل شده است.

نقش هنر و هنرمند

کار عکاسان و تصویربرداران، خلق و ثبت حماسه‌ها است.یکی از تأثیرگذارترین کارهای تبلیغاتی در قالب هنر است که نقش بسیار مهمی در جذب افراد دارد.

اهمیت دانش نجوم

پیوستگی و ارتباط میان احکام فقهی و آداب اسلامی با نجوم و هلال ماه وجود دارد و عبادت‌هایی چون نماز، روزه و بسیاری از ادعیه‌ها و زیارت‌ها متأثر از این موضوع است.در بخش‌های مختلف فقه رؤیت هلال بسیار تأثیرگذار است.پیوستگی و ارتباط میان احکام فقهی و آداب اسلامی با نجوم و هلال ماه وجود دارد و عبادت‌هایی چون نماز، روزه و بسیاری از ادعیه‌ها و زیارت‌ها متأثر از این موضوع است.اگر تکلیف رؤیت هلال ماه در پایان ماه رمضان یک بار برای همیشه در کشور ما و در جهان اسلام مشخص شود، شکوه و عظمت نماز عید فطر در جهان اسلام تأثیر شگرفی خواهد داشت.بسیاری از نماز‌های مستحب و واجب، اوقات شرعی، ایام ماه رمضان و حج مبتنی بر رؤیت درست و صحیح هلال ماه است.

دوری کانون ها و هیئت‌های مذهبی از حزب گرایی

هیئت‌های مذهبی شریعت محور باشند. کانون‌های فرهنگی و مذهبی نباید به حزب و جناح خاصی وابسته باشند و وابسته بودن، عملکرد آنها را تحت شعاع قرار می‌دهد.هر چه قدر آموزش‌ها کاربردی تر، زیربنایی و معرفتی باشد، ماندگاری جوانان در این نوع کانون‌ها و هئیت‌ها بیشتر خواهد بود و گرفتار احساسات زودگذر از سوی معاندین نخواهند شد.نکته‌ای که باید به آن توجه شود، پرهیز از هرگونه وابستگی به حزب و جناحی است چرا که این وابسته بودن، عملکرد آنها را تحت شعاع قرار می‌دهد و چه بسا با سقوط جناح و حزب، آن کانون و هئیت هم سقوط کند.

نقش آرای مردم در اندیشه سیاسی امام خمینی

آرای مردم در اندیشه سیاسی امام (ره) تعیین کننده است٬ لذا می‌بینیم ایشان این جمله را دارند که میزان رأی مردم است و این جمله امام بیانگر اندیشه بنیانگذار انقلاب اسلامی در خصوص جایگاه رأی مردم است. امام خمینی (ره) معتقد بودند رأی مردم سرنوشت ساز و تعیین کننده است.

در اقتصاد مقاومتی از نظرات حوزویان استفاده شود

اقتصاد نفتی و دولتی سبب شده دشمنان درصدد اعمال فشارهای اقتصادی برآیند؛ خام فروشی نفت اساس اقتصاد ما شده در حالیکه باید توجه کنیم کشورهای فاقد نفت و گاز، چگونه به تولید درآمد می پردازند.تا زمانی که دولت ها به این نتیجه نرسند که می توان با صرفه جویی و تکیه بر توان داخلی کشور را اداره کرد، مشکلات حل نمی شود. باید نصایح علما و مراجع تقلید را در این زمینه آویزه گوش قرار داد و به ویژه در تعیین مصادیق اقتصاد مقاومتی کوشا بود.

چگونگی استفاده صحیح از ابزارهای ارتباطی

درگیرشدن با ابزارهای ارتباطی جدید بدون مدیریت زمان، جامعه آموزشی را از رسالت اصلی خود عقب می‌اندازد و مسیر تربیت نخبگان را دچار اختلال می‌کند.آیت الله سید هاشمی حسینی بوشهری با تاکید بر لزوم استفاده از فرصت‌های تحصیلی برای طلاب و دانشجویان، درگیرشدن در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی و مدیریت نکردن زمان تحصیلی را برای اهل علم و پژوهش نوعی فرصت‌سوزی دانست.

برخی پیشنهادات و علاقه مندی های نگارنده:

نگارنده علاقه مند و آرزومند هستم که در آینده نزدیک شاهد چاپ و نشر رساله توضیح المسائل آیت الله سیدهاشم حسینی بوشهری باشم. در شایستگی ها و توانمندی های علمی و فقهی اصولی ایشان تردیدی نیست و این مهم به لطف خدا و عنایت معصومان چهارده گانه محمدی (س)محقق خواهد شد.

پیشنهاد می کنم در چند همایش و سمینار باشکوه و آبرومندانه با حضور شخصیت ها و عالمان برجسته و نویسندگان و سخنرانان محقق، به بررسی جنبه های مختلف زندگی علمی اخلاقی معنوی و اجتماعی آیت الله سیدهاشم حسینی بوشهری پرداخته شود. برگزاری چنین همایشی یک ضرورت است و نشانه قدرشناسی مردم و مسوولان استان بوشهر.قطعا مردم شریف استان بوشهر الفت و محبت خاصی به این شخصیت مردمی و انقلابی دارند. وظیفه مسوولان استان و کشور نیز باید تلاش در جهت برگزاری اینگونه تجلیل ها و نکوداشت ها باشد.

*حوزه علمیه قم


فرستادن دیدگاه